Nhiều người khi quyết định niềng răng thường chỉ quan tâm đến thời gian và chi phí niềng, mà chưa hiểu rõ toàn bộ quá trình điều trị sẽ diễn ra như thế nào. Vì chưa nắm kỹ thông tin nên không ít người cảm thấy lo lắng, nản lòng khi đối mặt với những khó khăn trong quá trình niềng. Trên thực tế, mỗi giai đoạn niềng răng đều có mục tiêu và cơ chế điều trị riêng. Hãy cùng My Smile tìm hiểu các giai đoạn niềng răng quan trọng qua bài viết dưới đây. 

Niềng răng và thời gian thực hiện

Niềng răng là phương pháp chỉnh nha sử dụng các khí cụ chuyên dụng như mắc cài hoặc khay trong suốt để dịch chuyển răng về vị trí đúng trên cung hàm. Phương pháp này được chỉ định cho các trường hợp như răng chen chúc, răng hô, móm, khớp cắn sâu, cắn hở hoặc cắn chéo. 

Ngoài yếu tố thẩm mỹ, niềng răng còn giúp cải thiện chức năng nhai, giảm nguy cơ rối loạn khớp thái dương hàm, đồng thời hỗ trợ vệ sinh răng miệng hiệu quả hơn. 

Thời gian niềng răng phụ thuộc vào tình trạng răng và độ tuổi của bệnh nhân. Đối với các trường hợp răng khấp khểnh nhẹ, thời gian điều trị thường kéo dài từ 12 đến 18 tháng. Những ca trung bình, sai khớp cắn hoặc răng chen chúc nhiều, có thể mất từ 18 đến 24 tháng. Các trường hợp phức tạp hơn như răng mọc ngầm, sai khớp cắn nặng hoặc cần nhổ răng trước khi niềng, thời gian điều trị có thể kéo dài từ 24 đến 36 tháng. Việc tuân thủ đúng phác đồ điều trị và tái khám định kỳ cũng ảnh hưởng đáng kể đến thời gian niềng.

6 giai đoạn niềng răng quan trọng tạo ra hàm răng đẹp

Sau đây là 6 giai đoạn quan trọng của một quá trình niềng răng. Ở mỗi giai đoạn, răng sẽ có sự thay đổi đặc trưng cần được chăm sóc kỹ lưỡng để đem đến hàm răng đều đẹp lâu dài.

Giai đoạn I: Khám và lập kế hoạch điều trị

Bước đầu tiên trong sáu giai đoạn niềng răng là khám và lập kế hoạch điều trị. Bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra tổng thể tình trạng răng miệng, bao gồm các vấn đề sâu răng, viêm nướu hay các bệnh lý nha chu. Sau đó, bệnh nhân sẽ được chụp phim X-quang (phim Panorex, cephalometric), lấy dấu hàm hoặc scan 3D để đánh giá cấu trúc xương hàm, vị trí răng ngầm cũng như tình trạng chân răng. Dựa trên các dữ liệu này, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị, chọn loại khí cụ niềng, thời gian dự kiến và các bước xử lý bổ trợ như nhổ răng, nong hàm hay phẫu thuật chỉnh hàm nếu cần. 

Giai đoạn II: Tách kẽ và gắn mắc cài (0 – 3 tháng)

Với các trường hợp sử dụng mắc cài truyền thống thì giai đoạn niềng răng thứ hai là tách kẽ và gắn mắc cài. Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ dùng thun để tách kẽ giữa các răng hàm, từ đó tạo khoảng trống để gắn các khí cụ chỉnh nha. Thun tách kẽ là những vòng cao su nhỏ, có độ dày khoảng 1-2mm nên người bệnh có thể cảm thấy hơi cộm vướng hoặc ê buốt ở vùng răng đặt thun trong vài ngày đầu. 

Sau khoảng 3 tháng, bác sĩ tháo thun ra và tiến hành gắn mắc cài. Trước khi thực hiện, bác sĩ sẽ làm sạch bề mặt răng và xử lý bề mặt men để keo dán bám tốt hơn. Tiếp theo, đặt mắc cài lên từng răng và cố định bằng keo chuyên dụng để không bị bong trong suốt quá trình đeo niềng. Cuối cùng, bác sĩ sẽ luồn dây cung qua các mắc cài để tạo lực kéo nhẹ và bắt đầu quá trình dịch chuyển răng.

Với các trường hợp đeo niềng răng Invisalign, nếu răng quá khít, bạn sẽ được chỉ định mài kẽ răng trước khi sử dụng khay niềng. 

Giai đoạn III: Dàn đều răng (3 – 6 tháng)

Giai đoạn dàn đều răng diễn ra từ khoảng tháng thứ 3 đến tháng thứ 6. Ở bước này, bác sĩ sử dụng dây cung với lực nhẹ nhằm giúp các răng làm quen và bắt đầu di chuyển về đúng vị trí. Những răng chen chúc hoặc lệch sẽ dần được kéo thẳng hàng trên cung hàm, chuẩn bị cho giai đoạn đóng khoảng tiếp theo. 

Trong suốt quá trình này, bạn cần tái khám định kỳ khoảng 3-6 tuần để bác sĩ theo dõi tiến triển, điều chỉnh lực kéo, thay dây cung hoặc khay niềng mới. Sau mỗi lần điều chỉnh, một số người có thể cảm thấy đau nhức, khó chịu ở những ngày đầu. 

Giai đoạn IV: Đóng khoảng (6 – 9 tháng)

Khi răng đã được dàn đều, quá trình niềng răng tiếp tục bước vào giai đoạn đóng khoảng; thường bắt đầu từ tháng thứ 6 đến tháng thứ 9 của quá trình niềng. Lúc này, dây cung cứng (thường là dây thép không gỉ) sẽ được thay thế cho các loại dây mềm trước đó, nhằm tạo lực kéo mạnh hơn để di chuyển các răng sát lại với nhau, đồng thời đóng kín khoảng trống do nhổ răng hoặc khe thưa bẩm sinh.

Để rút ngắn thời gian và tăng hiệu quả, bác sĩ có thể sử dụng thêm các khí cụ hỗ trợ như:

• Lò xo đóng khoảng: tạo lực kéo liên tục giữa hai răng.
• Chuỗi chun: nối các mắc cài để rút ngắn khoảng cách giữa các răng.
• Minivis: là các vít nhỏ cắm tạm thời vào xương hàm, đóng vai trò như điểm neo cố định, giúp kiểm soát lực kéo và hướng di chuyển của răng tốt hơn.

Giai đoạn V: Chỉnh khớp cắn (khoảng sau 9 tháng)

Giai đoạn chỉnh khớp cắn bắt đầu từ sau tháng thứ 9 và là bước cuối cùng trong quá trình niềng răng. Ở giai đoạn này, bác sĩ sử dụng chun liên hàm để điều chỉnh vị trí của hàm trên và hàm dưới sao cho khi cắn, các răng khớp đúng với nhau. Bước này vừa cải thiện chức năng ăn nhai vừa giảm nguy cơ mắc các bệnh lý liên quan đến khớp thái dương hàm. Bên cạnh đó, bác sĩ cũng sẽ điều chỉnh những răng còn lại để đảm bảo toàn bộ hàm răng thẳng đều và cân đối. 

Giai đoạn VI: Tháo niềng và đeo hàm duy trì

Sau khi răng đã di chuyển về đúng vị trí, khớp cắn ổn định và đạt được kết quả điều trị mong muốn, bác sĩ sẽ tiến hành tháo khí cụ chỉnh nha. Tuy nhiên, sau khi tháo niềng, răng vẫn có khả năng dịch chuyển ngược trở lại vị trí ban đầu. Vì vậy, việc đeo hàm duy trì là bước bắt buộc để giữ kết quả sau chỉnh nha. Tùy vào từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng:

• Hàm duy trì cố định: Là một sợi dây kim loại nhỏ được gắn vào mặt trong của các răng cửa. Bệnh nhân thường đeo hàm này khoảng 2-3 năm cho tới khi răng ổn định hoàn toàn thì mới chuyển sao hàm duy trì tháo lắp.  
• Hàm duy trì tháo lắp: Có thể là khay nhựa trong suốt hoặc hàm nhựa có móc giữ. Loại này được áp dụng với những trường hợp răng đã ổn định. Trong giai đoạn đầu, người dùng cần đeo hàm từ 12 – 20 giờ mỗi ngày, sau đó sẽ giảm dần theo chỉ định của bác sĩ.

4 lưu ý cần tuân thủ trong các giai đoạn niềng răng

Vệ sinh đúng cách 

Khi niềng răng, thức ăn rất dễ mắc lại quanh khí cụ, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và hình thành mảng bám. Nếu không vệ sinh kỹ, người bệnh có nguy cơ bị sâu răng, viêm nướu, chảy máu chân răng. Vì vậy, sau mỗi bữa ăn, bạn cần đánh răng bằng bàn chải lông mềm hoặc bàn chải chuyên dụng cho người niềng răng. Ngoài ra, bạn có thể sử dụng chỉ nha khoa và tăm nước để loại bỏ mảng bám và thức ăn thừa ở những vị trí mà bàn chải khó vệ sinh. 

Chế độ ăn uống phù hợp

Thực phẩm cũng ảnh hưởng trực tiếp đến khí cụ chỉnh nha và quá trình di chuyển răng. Các loại thức ăn quá cứng (như xương, đá viên), quá dai (như kẹo kéo, bánh tráng) hoặc quá giòn (như bánh quy cứng) có thể làm bung mắc cài, gãy dây cung hoặc khiến khay niềng biến dạng. Trong suốt quá trình điều trị, bạn nên:

• Ăn thực phẩm mềm, dễ nhai (như cháo, súp, cơm).
• Cắt nhỏ thức ăn trước khi ăn, nhai nhẹ nhàng bằng răng hàm.
• Hạn chế tối đa đồ ngọt và nước có gas để tránh sâu răng và hư men răng.

Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ

Nếu không tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ, bạn sẽ gặp phải những hậu quả như răng di chuyển sai, lệch khớp cắn, thời gian đeo niềng dài hoặc thậm chí phải điều trị lại từ đầu. Vì vậy, nếu được yêu cầu đeo thun liên hàm, bạn cần đeo đúng vị trí, đủ thời gian mỗi ngày để điều chỉnh khớp cắn hiệu quả. Với các khí cụ hỗ trợ như minivis, lò xo hay hàm nong, tuyệt đối không tự ý điều chỉnh hoặc tháo ra khi chưa có chỉ định. 

Tái khám đúng hẹn

Tái khám định kỳ là điều bắt buộc trong suốt quá trình niềng răng. Đây là lúc bác sĩ kiểm tra tiến trình dịch chuyển của răng, đánh giá hiệu quả lực kéo và tiến hành các điều chỉnh như siết dây cung, thay dây mới, gắn lại mắc cài bị bung, xử lý sớm các triệu chứng bất thường (đau kéo dài, viêm nướu, lệch hàm…). Hãy tái khám đúng hẹn để quá trình điều trình diễn ra nhanh chóng và hiệu quả. 

Niềng răng là một quá trình cần sự kiên trì của bệnh nhân và chuyên môn của bác sĩ để đạt kết quả tối ưu nhất. Việc hiểu rõ các giai đoạn niềng răng sẽ giúp bạn chuẩn bị tâm lý tốt hơn, tuân thủ đúng hướng dẫn điều trị và chăm sóc răng miệng hợp lý. Nếu đang tìm kiếm nha khoa niềng răng uy tín tại Đà Nẵng, hãy đến My Smile để được đội ngũ bác sĩ thăm khám và tư vấn. 

Hình ảnh trước/sau niềng răng tại Nha kha My Smile

Niềng răng hô

Niềng răng móm

Niềng răng khấp khểnh

Bên cạnh đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, My Smile còn được trang bị đầy đủ thiết bị chỉnh nha hiện đại, nhập khẩu từ Mỹ, giúp quá trình niềng răng diễn ra chính xác và an toàn. Mỗi khách hàng sẽ được bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị chi tiết, phù hợp với tình trạng răng miệng của riêng mình. Ngoài ra, nha khoa còn áp dụng chính sách bảo hành cho dịch vụ niềng răng, cam kết mang lại kết quả chỉnh nha tốt nhất cho khách hàng.